==КОМИ КЫВ. 2 КЛАСС. ВӦРКУТА==

<Kodko @ велӧдан гижӧд // М. И. Вахнина, Н. А. Кинева Коми язык. 2 класс : учебник для изучающих коми язык как неродной (первый год обучения). Сыктывкар: Анбур, 2015. Лб. 4-111.>


ВЕЛӦДЧАМ ЛЫДДЬЫНЫ

вит тетрадь

куим ручка

дас карандаш



ВЕЖАВИДЗАНА КЫВЪЯС.


1.
Видза олан, Саша!
Видза оланныд, Ольга Ивановна!
Видза олан, Катя!
Видза олан, Катя!



Видза олан, Саша!
Видза олан, Саша!


3.
— Аддзысьлытӧдз, Маша!


4.
Бур асыв!
Бур лун!
Бур рыт!
Бур вой!


1.
Видза оланныд!
Бур лун!
Аддзысьлытӧдз!


2.
Бур рыт!
Бур асыв!
Бур вой!


1.
Кыдзи тэнӧ шуӧны?
Менӧ шуӧны Машаӧн.


2.
Кыдзи тэнӧ шуӧны?
Менӧ шуӧны ...ӧн.

3.
Васьӧ, Рӧдьӧ,
Ичӧт Миш,
Федьӧ, Эдьӧ,
Саш да Гриш.


4.
Кыдзи тэнӧ шуӧны?
Менӧ шуӧны Настяӧн.


5.
— Кыдзи тэнӧ шуӧны?
— Менӧ шуӧны Ӧльӧксейӧн!
— А кыдзи тэнӧ шуӧны?
— Менӧ шуӧны Илляӧн.


7.
Кымын тэныд арӧс?
Меным 9 арӧс.


10.
а) Тайӧ нывка. Сійӧс шуӧны Аннаӧн. Сылы дас арӧс.
б) Тайӧ зонка. Сійӧс шуӧны Пашаӧн. Сылы сизим арӧс.
в) Тайӧ нывка. Сійӧс шуӧны Машаӧн. Сылы куим арӧс.


МЕНАМ КОТЫР


4.
— Тэнад эм бать?
— Менам эм бать.
— Кыдзи сійӧс шуӧны?
— Сійӧс шуӧны … .
— Тэнад эм мам?
— Менам … … .
— Кыдзи сійӧс шуӧны?
— Сійӧс шуӧны … .
— Тэнад эм чой?
— Менам … … .
— Кыдзи сійӧс шуӧны?
— Сійӧс шуӧны … .
— Тэнад эм вок?
— Менам … … .
— Кыдзи сійӧс шуӧны?
— Сійӧс шуӧны … .


5.
Менам эм котыр тайӧ бать, мам, кык чой да вок.


8.
Ыджыд мамыд — ыджыд мам,
Сійӧ менам мамлӧн мам.


Ыджыд батьыд — ыджыд бать,
Сійӧ менам мамлӧн бать.


9.
Ыджыд мамӧс шуӧны … .
Ыджыд батьӧс шуӧны … .
Пӧчӧс шуӧны … .
Пӧльӧс шуӧны … .


10.
а) Менам эм ыджыд мам. Сійӧс шуӧны Анна Григорьевнаӧн. Сылы 50 арӧс.
б) Менам эм ыджыд бать. Сійӧс шуӧны Василий Тихоновичӧн. Сылы 55 арӧс.


12.
а) Тайӧ менам котыр. Менам эм бать, мам да чой Маша.
б) Тайӧ менам котыр. Менам эм бать, мам, кык вок да чой.
в) Тайӧ менам котыр. Менам эм пӧч, пӧль, бать, мам да вок.


13.
а) Менам эм ичӧт чой. Сійӧс шуӧны Оляӧн.
б) Менам эм ыджыд вок. Сійӧс шуӧны Юраӧн.


15.
Менӧ шуӧны Машаӧн. Менам эм котыр: мам, бать да ичӧт вок. Мамӧс шуӧны Алла Ивановнаӧн. Батьӧс шуӧны Сергей Ивановичӧн. Ичӧт вокӧс шуӧны Максимӧн.


4.
— Кыдзи тэнӧ шуӧны?
— Тэ велӧдысь али велӧдчысь?


5.
— Видза оланныд, челядь!
— Видза оланныд!
— Ме велӧдысь. Менӧ шуӧны Мария Алексеевналӧн. Кыдзи тэнӧ шуӧны?
— Менӧ шуӧны Аняӧн. Ме велӧдчысь.


6.
лыддьыся библиотекаын



7.
Ме велӧдчысь менӧ шуӧны Илляӧн Павел Васильевич менам велӧдысь школаын ме гижа да лыддьыся.


9.
Школаын велӧдысь,
Велӧдчысь уна!
Лыддьыся, гижа,
Велӧдча бура!


МЕНАМ КЛАСС


2.
Ыджыд класс, мича дзоридз, ичӧт улӧс.


3.
Менам ыджыд, мича класс.
Радейта ме ёна сійӧс!


4.
улӧс вылын

улӧс улын

улӧс дорын

улӧс сайын



8.
а) Пызан сайын нывка.
б) Джадж вылын небӧг.
в) Пӧв дорын нывка.
г) Пызан вылын небӧг.
д) Пызан улын сумка.
е) Улӧс вылын сумка.


9.
Тайӧ менам класс сійӧ мича ӧшинь вылын дзоридзьяс классын эмӧсь выль пызанъяс да улӧсъяс пӧв дорын ыджыд шкап.


11.
— Мый эм пызан вылын?
— А мый эм пызан улын?


3.
Пӧв дорын велӧдысь. Велӧдчысьяс парта сайын. Пызанъяс вылын эм тетрадьяс.


4.
Сійӧ ичӧт. Сійӧс шуӧны Тотоӧн. Тайӧ чача — ош.


5.
Тайӧ мый? Тайӧ чача … .
Кутшӧм сійӧ? Сійӧ … .
кыдзи сійӧс шуӧны? Сійӧс шуӧны … .


6.
Менам эм чача


10.
Менам жырйын уна чача:
Мугӧм пон да еджыд кӧч.
Лӧз машина, гӧрд автобус,
Куим мач, руд кань да ош.



гӧрд рӧма мач

руд рӧма вӧв

виж рӧма шур-шар


13.
Менам эм чача тайӧ понпи сійӧс шуӧны Лапикӧн сійӧ мича да мугӧм рӧма.


14.
— Тайӧ мый?
— Тайӧ чача — … .
— Кутшӧм сійӧ рӧма?
— Сійӧ … … .
— Кыдзи сійӧс шуӧны?
— Сійӧс … … .


15.
Батьӧ ньӧбис …,
Сэні лоа ме пилот.


Менам ыджыд эм машина,
Сылӧн кӧлеса да шина.


Менам ыджыд, мича …,
Сійӧ ӧдйӧ ветлӧ скач.


КОМИ ВОРСӦМЪЯС


1.
Шырӧн-пельӧсӧн


— Шырӧ, шырӧ, вай менам пельӧс,
Шырӧ, шырӧ, вай мем пельӧс!


Ӧтик кык куим нёль коз пу йылӧ ӧшйис коль.



3.
Тірс-торс,
Куим стӧкан морс.
Он кӧ вӧдит,
Он и ворс.


Куим каньысь
Шыр оз пов.
Он кӧ эскы,
Оз и ков.


Ӧтик-мӧтик,
Кык-мык,
Куим-муим,
Нёль-моль.


4.
Гут, гут, менӧ кут!


— Ичӧт дядьӧ юалӧ: кымын арӧс тэд колӧ?
— Вит.
— Ӧти, кык, куим, нёль, вит.


— Ичӧт дядьӧ юалӧ: кымын арӧс тэд колӧ?
— Куим.


— Гут, гут, менӧ кут!


5.
— Видза олан, Саша!
— Бур лун, Маша!
— Тэнад эм радейтана ворсӧм?
— Эм. Тайӧ «Краскаӧн» ворсӧм. А тэнад?
— Менам радейтана ворсӧм — «Пышкай». Вай ворсам!


— Тук-тук! Тайӧ Ёма!
— Мый колӧ?
— Краска.
— Кутшӧм рӧма?
— Лӧз рӧма.
— Кутшӧм рӧма?
— Гӧрд рӧма.


Ёма-Баба


Миян гажа сад йӧрӧ
Локтіс пышкай да сьылӧ:
— Пышкай, пышкай, эн вуграв,
Коді нявӧстас, тӧдмав.


2.
а) «Ичӧт дядьӧ юалӧ: кымын арӧс тэд колӧ?»
б) «Тук-тук! Тайӧ Ёма!»
в) «Шырӧ, шырӧ, вай мем пельӧс!»


ВЫЛЬ ВО


2.
Ывла вылын усьӧ лым.
Регыд … … воас нин!


6.
Миян классын Выль во! Мороз Пӧль вайис козинъяс. Машалы — … , Петялы — … , Катялы — … , а меным — … .



8.
Выльвося коз пу,
Мичаник бияс.
Быдӧнлы радлун
Выль воыс сиас!


9.
Ме радейта Выль во праздник. Коз вылын эмӧсь мича чачаяс. Коз дорын Мороз Пӧль да Лымныв.


13.
Дона Галина Ивановна!
Чолӧмала тэнӧ Выль воӧн!
Сиа став бурсӧ!


Тіян велӧдчысь Павел Логинов


3.
велӧдчӧ школаын


6.
а) Анна Григорьевна - мича ань.
б) Менам пӧч - бур морт.
в) Игорь Павлович - бур мужичӧй.
г) Маша - ичӧт кага.


МОРТЛӦН МЫГӦР


3.
Тайӧ — юр, а тайӧ — юрси.
Мича чужӧм: син, ныр, вом.


6.
а) Менам юрсиӧй сьӧд рӧма.
б) Менам синмӧй лӧз рӧма.
в) Менам юрсиӧй еджыд рӧма.


7.
а)Тайӧ коми ань. Сійӧс шуӧны Марьяӧн. Сылӧн сьӧд юрси, турунвиж синъяс.
б) Тайӧ Зарань. Сылӧн еджыд юрси, лӧз синъяс.
в) Тайӧ нывбаба. Сійӧс шуӧны Ёмаӧн. Сылӧн сьӧд синъяс, сьӧд юрси, ыджыд ныр.


10.
Вӧчам тадзи: киӧн — хлоп,
Вӧчам тадзи: кокӧн — топ.
Пельпом лэптам, сэсся лэдзам,
Пуксям, чеччам, лэптам ки.
Физзарядка вӧчим ми,
Лои ёнӧсь кок и ки!


11.
Тайӧ — кокӧй, тайӧ — киӧй,
Тайӧ — небыд юрси сіӧй,
Тайӧ — пельӧй, тайӧ — синмӧй,
Тайӧ — менам мича нырӧй,
Тайӧ — вомӧй, тайӧ — банӧй,
Тайӧ — ачым, шондібанӧй!


3.
а) Тайӧ Гриша. Сылӧн еджыд дӧрӧм да сьӧд гач.
б) Тайӧ Наста. Сылӧн еджыд дӧрӧм да гӧрд сарапан.
в) Тайӧ Илля. Сылӧн еджыд дӧрӧм да лӧз гач.


6.
мича паськӧм


8.
Менам кольквиж сарапан,
Пӧчлӧн мича чышъян,
Мамлӧн дона платтьӧ,
Шуам батьлы: «Аттьӧ!»


11.
Талун луныс пекнича,
Ме пасьталі … .
Чеччалі да чеччалі,
Кокӧ пырис клянича.


12.
— Маша, улича вылын кӧдзыд.
— Ме пасяся, шапкаася да шарпася.


16.
а) Менам эм тяпи, сійӧ мича.
б) Тайӧ гынкӧм, сійӧ шоныд.


17.
Саша, талун кӧдзыд. Пасясь, кепысясь да гынкӧмась. Мам.


18.
пими кӧм еджыд рӧма шоныд сійӧ тайӧ


20.
Лымйыс сапкӧ, тӧлыс тшапкӧ.
Киӧ — кепысь, юрӧ — шапка.
Кокӧ — гынкӧм, вылӧ — пась,
Ывлаӧ ме петны дась.


23.
Дзоля Коля
Гачыс кын.
Дзоля Коля
Дзугӧ лым.


25.
Менам эм шоныд пась. Сійӧ еджыд рӧма да мича.


26.
— Кутшӧм паськӧм тэнад эм?
— А кутшӧм кӧм тэнад эм?


3.
Менам эм гач. Сійӧ лӧз рӧма.


6.
— Мый эм пызан вылын?
— Пызан вылын эм … , … .
— Кымын тасьті?
— … тасьті.
— Кымын пань?
— … пань.
— Кутшӧм рӧма чашка?
— Чашка … рӧма.


7.
сюмӧд чуманъяс



12.
Батьӧй вӧчис мича туис,
Вокӧй мамлы сійӧс нуис.


13.
а) Тайӧ мый?
б) Сійӧ ичӧт али ыджыд?
в) Кутшӧм рӧма?


14.
Пызан сайын: Машӧ, Анна,
Сашӧ, Илля, Коля, Вась.
Думышт бура, кымын пань
Дасьтіс пызан вылӧ ань.


2.
Менам эм тасьті. Сійӧ еджыд рӧма да мича.


5.
а) Тайӧ … . Сійӧ сола.
б) Тайӧ … . Сійӧ юмов.
в) Тайӧ … . Сійӧ чӧскыд.


6.
Тайӧ менам ичӧт вок.
Сійӧс шуӧны Вантӧӧн.
Вок радейтӧ кампет.


7.
Тасьті-пань,
Черинянь.
Чери корӧ
Сера кань.


10.
Ме сёя шыд.
Ме юа ва.


12.
Пызан сайын менам вок
Сёйӧ чӧскыд проса рок,
Юӧ юмов яблӧг сок,
Медым удал лоас кок!


а) Мый сёйӧ зонка?
б) Мый сійӧ юӧ?


16.
а) Юмов рысь, чӧскыд нӧк, сьӧд нянь.
б) Кӧдзыд шомйӧв, еджыд нянь, чӧскыд черинянь.


17.
а) Ме сёя юмов рысь.

б) Ме юа кӧдзыд йӧв.



19.
— Мый тэ радейтан сёйны?
— Ме радейта сёйны … .
— А мый радейтан юны?
— Ме радейта юны … .


20.
… радейтӧ сёйны … .


Мый радейтӧ сёйны кань?
Мый радейтӧ сёйны пон?
Мый радейтӧ сёйны ур?
Мый радейтӧ сёйны ош?


23.
— Мый юан, Коля?
— Ме юа йӧв.
— А мый сёян?
— Ме сёя сьӧд нянь да рок.


— Видза олан, Саша! Нянь да сов!
— Бур лун, Маша! Аттьӧ!
— Мый сёян?
— Ме сёя чӧскыд пельнянь.
— А мый юан?
— Юа сок.


24.
Менам ичӧт Мишук вок
Радейтӧ зэв ёна … .
А вот мича Марья ань
Сёйӧ чӧскыд еджыд … .


ГОРТСА ПЕМӦС


Тэнад эм гортса пемӧс?
Коді тайӧ?
Кыдзи сійӧс шуӧны?


8.
Гортса пемӧс
Мича, шань.
Ыджыд уска,
Еджыд кань.


9.
Кань сёйӧ … .


10.
Менам эм кань сійӧс шуӧны Лымкаӧн сійӧ еджыд рӧма менам пемӧс сёйӧ чери да йӧв ме сійӧс радейта.


15.


— Кыдзи сійӧс шуӧны?
— Да, менам эм пон.
— Тэнад эм гортса пемӧс?
— Сійӧс шуӧны Лапкоӧн.


19.
Гортса пемӧс.
Сійӧ сёйӧ шыд да яй.


Гортса пемӧс. Ыджыд.
Сійӧ сёйӧ турун, сетӧ йӧв.


1.
тайӧ гортса пемӧсъяс.


3.
а) Кань — гортса пемӧс сійӧ мича, еджыд рӧма кань сёйӧ чери.
б) Тайӧ вӧв сійӧ ыджыд гортса пемӧс вӧв сёйӧ турун.


ВӦРСА ПЕМӦСЪЯС


4.
Парма вӧрын, парма шӧрын
Олӧ уна вӧрса пемӧс.


Ош сёйӧ … .


10.
а) Сійӧ ыджыд. Ош сёйӧ вотӧс. Тайӧ ош.
б) Кӧч сёйӧ турун. Тайӧ кӧч. Сійӧ ичӧт.


12.
а) Тайӧ коді?
б) Гортса али вӧрса пемӧс?
в) Кутшӧм сійӧ?
г) Мый сійӧ сёйӧ?


14.
Ур — тайӧ гортса пемӧс. Сійӧ олӧ вӧрын. Ур — ыджыд пемӧс. Сійӧ сёйӧ йӧв да тшак.


15.
а) Тайӧ вӧрса пемӧс. Неыджыд. Сійӧ чеччалӧ. Радейтӧ сёйны турун.
б) Тайӧ вӧрса пемӧс. Ыджыд. Сійӧ мугӧм рӧма. Сёйӧ ма да вотӧс.


21.
Коз пу вылын
Ичӧт ур.
Бӧжыс сылӧн
Пашкыр, бур.


Вӧрын олӧ
Ыджыд ош.
Сійӧ пармаын
Оз вош.


… —
Ыджыд вӧрса кань.
Еджыд уска
Да зэв шань.


Рыжӧй пася
Мудер руч
Кыйсьӧ вӧрын
Да оз мудз.


1.
тайӧ вӧрса пемӧсъяс.


3.
а) Кӧч — вӧрса пемӧс сійӧ еджыд рӧма, ичӧт кӧч сёйӧ турун.
б) Тайӧ ур сійӧ неыджыд вӧрса пемӧс ур сёйӧ коль да тшак.


4.
Олісны-вылісны Кань, Петук, Пон да Кӧза. Найӧ вензьӧны: «Мый медся чӧскыд?»


«Йӧв — медся чӧскыд! Мур-мур ...»
«Абу! Шыдӧс — чӧскыд!»
«Медся чӧскыд — лы!»
«А ме думайта, медся чӧскыд — турун!»


Вензьӧны, мый медся чӧскыд. А коді прав?


5.
— Гӧрд ошкӧс мойда ог?
— Мойд!
— Тэ шуан мойд. Ме шуа: мойд!
— Лӧз ошкӧс мойда ог?
— Мойд!
— Тэ шуан мойд. Ме шуа: мойд!
— Виж ошкӧс мойда ог?
— Мойд!
— Тэ шуан мойд. Ме шуа: мойд!


7.
Руй-руй
— Руй-руй, кытчӧ ветлін?
— Ме ветлі ыжӧс корсьны.
— Руй-руй, кутшӧм тэнад ыжыд?
— Менам ыжӧй шӧвк гӧна.


— Руй-руй, кытчӧ ветлін?
— Ме ветлі межӧс корсьны.
— Руй-руй, кутшӧм тэнад межыд?
— Менам межӧй зарни сюра.

